Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτάθηκε Οδηγία απόσυρσης κάποιων συγκεκριμένων ειδών πλαστικού μιας χρήσης, όπως μπατονέτες, καλαμάκια, μπουκάλια νερού κι αναψυκτικών, ποτήρια, πιάτα, μαχαιροπήρουνα, και η Αυστρία, ως προεδρεύουσα της Ευρώπης, δήλωσε αποφασισμένη να κάνει το επόμενο βήμα προς την απελευθέρωση του πλανήτη από το πλαστικό, πριν λήξει η θητεία της στο τιμόνι της ΕΕ και δώσει τη σκυτάλη στη Ρουμανία. Οι ακτιβιστές μεγάλων οικολογικών οργανώσεων δηλώνουν ικανοποιημένοι.

Ύστερα από τη διαπίστωση της επιστημονικής κοινότητας ότι η εξαιρετικά εκτεταμένη θαλάσσια ρύπανση από αυτό το μη διασπώμενο υλικό, απειλεί την ποιότητα του νερού και την ίδια τη ζωή στον πλανήτη, η πλήρης αποδέσμευση της ανθρωπότητας από το βλαβερό πλαστικό κρίνεται απαραίτητη και επείγουσα.

Η τελευταία ευρωπαϊκή έκθεση καταδεικνύει πως το 43% όλων των θαλάσσιων απορριμάτων που μολύνουν τους ωκεανούς αποτελείται από μόλις 10 είδη πλαστικού μιας χρήσης (δοχεία φαγητού, πλαστικά ποτήρια, καπάκια, μπατονέτες, μαχαιροπήρουνα, πιάτα, αναδευτήρες, καλαμάκια, μπαλόνια, βέργες μπαλονιών, πακέτα, περιτυλίγματα, μπουκάλια ποτών, αποτσίγαρα, προϊόντα υγιεινής, σακούλες μεταφοράς). Προϊόντα που καταλήγουν μετά τη χρήση τους είτε στις παραλίες ή βυθίζονται στους ωκεανούς, απειλώντας τα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα.

Το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση (WWF), σε έρευνα που δημοσιοποιήθηκε το καλοκαίρι, επεσήμανε ότι τα πλαστικά αποτελούν το 95% των σκουπιδιών που εντοπίζονται τόσο στον βυθό της θάλασσας, όσο και στις ακτές της Μεσογείου και η ...πηγή του κακού βρίσκεται κυρίως στην Τουρκία και την Ισπανία. Ακολουθούν οι ρυπογόνες Ιταλία, Αίγυπτος, Γαλλία και Ελλάδα, αφού οι τουρίστες που τις επισκέπτονται ευθύνονται για την ετήσια αύξηση κατά 40% των απορριμμάτων που καταλήγουν στη θάλασσα.

Συγκεκριμένα, η Ελλάδα καταναλώνει περίπου 0,6 εκατομμύρια τόνους πλαστικών το χρόνο και ανακυκλώνει μόλις 20%, ενώ τα στοιχεία 80 καθαρισμών ελληνικών ακτών δείχνουν ότι το πιο κοινό υλικό ρύπανσης είναι το πλαστικό με ποσοστά από 43- 51%. Ακολουθούν το χαρτί με 13- 18% και το αλουμίνιο με 7 -12%. Βάσει των δεδομένων της WWF, τα κυριότερα σκουπίδια που βρίσκει κανείς στις ελληνικές παραλίες είναι φίλτρα τσιγάρων, καπάκια μπουκαλιών, καλαμάκια, αναδευτήρες, πλαστικά μπουκάλια, συσκευασίες φαγητών και πλαστικές σακούλες. Η Ελλάδα οφείλει μέχρι το 2020 να ανακυκλώνει το 65% των πλαστικών συσκευασιών που χρησιμοποιεί, αλλά προς το παρόν η ισχύουσα διαχείριση στερεών αποβλήτων είναι ανεπαρκής και η ευαισθητοποίηση των πολιτών για το θέμα παραμένει σε χαμηλά επίπεδα. Μόλις το 24% του ελληνικού πληθυσμού αποφεύγει την αγορά πλαστικών προϊόντων μιας χρήσης (συγκριτικά με τους Ευρωπαίους που αγγίζουν το 34%).

Παράλληλα, ο δεύτερος λόγος που επιβάλει τη λήψη αυτής της αυστηρότερης απόφασης εκ μέρους της ΕΕ, είναι πως η ασύδοτη χρήση του πλαστικού ισοδυναμεί με τεράστιες απώλειες πόρων, που δεν εξυπηρετούν την θεωρία της κυκλικής οικονομίας.

Η ευρωπαϊκή στρατηγική επιβάλλει την πλήρη «μεταμόρφωση» του τρόπου με τον οποίο τα πλαστικά προϊόντα σχεδιάζονται, χρησιμοποιούνται, παράγονται και ανακυκλώνονται, καθώς ο καλύτερος σχεδιασμός του θα συμβάλει στην ενίσχυση των ρυθμών ανακύκλωσης, αλλά και στην προώθηση των ανακυκλωμένων προϊόντων.

Η Ευρώπη των 28, με την Νορβηγία και την Ελβετία, είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός πλαστικού στον πλανήτη, μετά την Κίνα, παράγοντας 27 εκατομμύρια τόνους πλαστικών απορριμάτων ανά χρόνο κι απορρίπτοντας τους 150.000-500.000 εκατομμύρια απ’ αυτούς στις ευρωπαϊκές θάλασσες.

Η τελευταία, λοιπόν, Οδηγία «σφίγγει» περισσότερο τόσο τις υποχρεώσεις των κρατών - μελών της ΕΕ έναντι της κατανάλωσης του υλικού, όσο και τις δεσμεύσεις των βιομηχανιών παραγωγής του στη διαχείριση και τον καθαρισμό του πλανήτη από τα προϊόντα τους. Η πλέον υποστηρικτικές χώρες στην υιοθέτηση αυτής της Οδηγίας είναι το Βέλγιο, η Ολλανδία κι η Σκανδιναβία, οι οποίες έχουν ήδη στοχοθετημένη παραγωγή ανακυκλώσιμου πλαστικού και εξαιρετικά μεγάλη ευαισθησία των πολιτών απέναντι στο θέμα.