Τι πραγματικά συνέβη το καλοκαίρι του 2004; Πως δημιουργήθηκε η κορυφαία ποδοσφαιρική Εθνική Ελλάδας όλων των εποχών; Σε αυτά τα ερωτήματα επιχειρεί να δώσει απαντήσεις η νέα συγγραφική δουλειά του Βασίλη Σαμπράκου με τίτλο, «Εξηγώντας το θαύμα».

Ο εκ των κορυφαίων αθλητικών δημοσιογράφων της χώρας, μας μίλησε για το βιβλίο που δεν πρέπει να λείπει από το σπίτι κανενός ποδοσφαιρόφιλου.

-Πότε και πως «γεννήθηκε» η ιδέα για τη δημιουργία του βιβλίου, «Εξηγώντας το θαύμα»;

Η ιδέα για αυτό το βιβλίο άρχισε να ωριμάζει στο μυαλό μου από το 2002, τον καιρό που, καλύπτοντας το ρεπορτάζ της Εθνικής για την εφημερίδα «Το Βήμα» διαπίστωνα και συνειδητοποιούσα την αλλαγή νοοτροπίας της Εθνικής, την οποία επιτύγχανε ο Οτο Ρεχάγκελ. Οι αναγνώστες του «Βήματος» εκείνης της εποχής πιθανόν να είχαν από τότε καταλάβει πόση σημασία έδινα στα βήματα του Ρεχάγκελ. Χάρη στην επαφή μου με το ρεπορτάζ της Εθνικής, ήμουν από το 1999 έως και το 2004 σε μια διαρκή διαδικασία συλλογής στοιχείων. Συνέχισα εκ των υστέρων να συλλέγω απόψεις, σκέψεις, συμπεράσματα και βιώματα από τους πρωταγωνιστές, με αρκετούς εκ των οποίων είχα καλή επικοινωνία και κράτησα καλή επικοινωνία. Πάντα είχα την επιθυμία να ολοκληρώσω την έρευνα και να μπω στη διαδικασία της συγγραφής, γιατί το αισθανόμουν ως ανάγκη αλλά και ως χρέος μου να διηγηθώ σωστά αυτή την ιστορία σε όσους την έζησαν από μακριά και όσους δεν την έζησαν λόγω ηλικίας. Στις αρχές του Σεπτεμβρίου του 2017, χάρη στην πρόταση ενός καλού φίλου μου πλέον, του Κωνσταντίνου Γόντικα, να γράψω το βιβλίο που θα διηγείται και θα αναλύει την ιστορία δημιουργίας της ομάδας που κατέκτησε το Euro, προκειμένου αυτό να εκδοθεί στην Αγγλία, βρήκα κίνητρο και τελικά και τον τρόπο για να προχωρήσω.

 

-Πόσος χρόνος έρευνας χρειάστηκε πάνω στη δημιουργία της κορυφαίας ομάδας στην ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου;

Ξεκίνησα το τελικό στάδιο της έρευνας τον Οκτώβριο του 2017. Ήταν μια πολυεπίπεδη έρευνα, η πιο ολοκληρωμένη που έχω κάνει ποτέ στη διαδρομή μου στη δημοσιογραφία. Αυτό είναι το μεγαλύτερο πάζλ που χρειάστηκε ποτέ να συνθέσω. Μια διαδικασία πολύ απαιτητική, η οποία αποδείχθηκε τελικά ότι ήταν η καλύτερη εμπειρία που είχα ποτέ στα 25 χρόνια που λειτουργώ στη δημοσιογραφία. Το σκληρό κομμάτι της συγγραφής είχε διάρκεια 20 ημερών. Εκείνες τις ημέρες δεν έκανα τίποτα άλλο από το να δουλεύω πάνω σε αυτό το project, με εξαίρεση τον ύπνο και το φαγητό. Χρησιμοποίησα την καλοκαιρινή μου άδεια για να μπω μέσα στην ιστορία που θα διηγηθώ και να μείνω μέσα της, απερίσπαστος.

-Πόσο δύσκολη ήταν η προσέγγιση των Ελλήνων και ξένων πρωταγωνιστών του Euro 2004 έτσι ώστε να μοιραστούν την εμπειρία τους με τους αναγνώστες;

Με τους Έλληνες όχι απλώς δεν συνάντησα δυσκολία, αλλά μου συνέβη το αντίθετο. Άπαντες ανταποκρίθηκαν και με αληθινή και ουσιαστική διάθεση να απαντήσουν στις ερωτήσεις μου και να με βοηθήσουν σε αυτό το εγχείρημα για την αποτύπωση και την ανάλυση της ιστορίας. Η εμπιστοσύνη όλων των συντελεστών του θαύματος είναι ένας από τους μεγαλύτερους τίτλους τιμής της ζωής μου. Δυστυχώς για λόγους οικονομίας χρόνου και χώρου δεν είχα τη δυνατότητα να προσεγγίσω και τους 23 εκ των ποδοσφαιριστών, αλλά θέλω να το διευκρινίσω ότι ουδείς αρνήθηκε τη συμμετοχή του σε αυτό το project. Οι ξένοι στην πλειονότητά τους ήταν δεκτικοί και πρόθυμοι. Με εξαίρεση τους Τσέχους, οι οποίοι ακόμη και 14 χρόνια μετά δεν θέλουν να μιλούν για το Euro 2004.

 

-Πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξε στην υλοποίηση του εγχειρήματος η τεχνική ανάλυση που κάνει μέσα στις σελίδες του βιβλίου ο Αθανάσιος Τερζής;

Ο Αθανάσιος Τερζής είναι ένας εκ των κορυφαίων προπονητών στην ανάλυση μιας ομάδας και ενός ποδοσφαιρικού αγώνα, όπως και στην ανάλυση της φιλοσοφίας και της μεθόδου ενός προπονητή. Τα βιβλία του και η πορεία τους σε Ελλάδα και εξωτερικό μιλούν για την ποιότητά του. Οι αναλύσεις του έχουν τέτοιο βάθος και τόσο απλή γλώσσα που, όπως διαπιστώνω από τα σχόλια αναγνωστών, δίνουν την ευκαιρία στον αναγνώστη να ξαναζήσει και συγχρόνως να κατανοήσει καλύτερα τι έκαναν, γιατί το έκαναν και πώς το έκαναν ο Ρεχάγκελ και οι ποδοσφαιριστές σε κάθε ένα από τα παιχνίδια - σταθμούς της πορείας προς την κατάκτηση του Euro 2004.

 

-Θέλετε να μας πείτε λίγα λόγια για τις επιστημονικές μελέτες που περιλαμβάνονται στο βιβλίο;

Οπως έγραψα παραπάνω, η προσπάθειά μου ήταν πολυεπίπεδη. Εψαξα να αναλύσω την ιστορία κοινωνικά, ψυχολογικά, στατιστικά, επιστημονικά. Στο βιβλίο παρουσιάζονται: Τα ευρήματα μιας πανεπιστημιακής έρευνας (University of Salford, University of Wales) που ανέλυσε τα αγωνιστικά δεδομένα που δημιούργησε η Ελλάδα και τα έβαλε σε σύγκριση με τα αγωνιστικά δεδομένα των υπολοίπων ομάδων προκειμένου να εξηγήσει επιστημονικά το «θαύμα» της ομάδα του Ρεχάγκελ και να φτάσει στο συμπέρασμα ότι η κατάκτηση του τροπαίου δεν ήταν γέννημα της τύχης. Η μελέτη του καθηγητή Επιχειρηματικής Ψυχολογίας στο University College London και στο Columbia University και συνεργάτη του Harvard, Tomas Chamorro-Premuzic με τίτλο «Πώς να διαχειριστείς μια ομάδα που απαρτίζεται από B players», η οποία βασίζεται στη δουλειά του Οτο Ρεχάγκελ στην Εθνική Ελλάδας και δημοσιεύτηκε στο Business Review του Harvard. Η ψυχολογική προσέγγιση του φαινομένου «η Ελλάδα στο Euro 2004» από την Ψυχίατρο Αναστασία Κόκκαλη, Msc, Ειδ. Ψυχίατρο στο 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας και την Νευρολόγο Βάσω Ζησιμοπούλου, Επιμελήτρια Νευρολογικής Κλινικής στο 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας. Και προκειμένου να υπάρχουν σχόλια, κρίσεις και αξιολογήσεις αμερόληπτες, δίχως συναισθηματικές επιρροές, ζήτησα από την UEFA τις αναλύσεις των προπονητών - μελών της Τεχνικής Επιτροπής που είχε σχηματίσει η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία για την ανάλυση των αγώνων του τουρνουά. Οι εκθέσεις της Τεχνικής Επιτροπής της UEFA για το Euro 2004, δημοσιοποιούνται για πρώτη φορά, με την άδεια της UEFA.

-Αν σας ζητούσαμε να πείτε στο αναγνωστικό κοινό έναν μόνο λόγο για τον οποίο πρέπει να διαβάσει το βιβλίο σας, ποιος θα ήταν αυτός;

Αυτό το βιβλίο θα φτάσει αύριο στη διεθνή κοινότητα των αναγνωστών βιβλίων που είναι σχετικά με το ποδόσφαιρο, τα ομαδικά αθλήματα, την διαχείριση και διεύθυνση ανθρώπινου δυναμικού. Κυρίως όμως απευθύνεται στους Έλληνες. Το έγραψα για να διηγηθώ την ιστορία σωστά, αναλυτικά και τεκμηριωμένα προς τους φίλους μου, που το έζησαν από μακριά και δεν είχαν την δική μου τύχη να το ζήσουν από μέσα. Το έγραψα και για τα παιδιά τους. Για να το διαβάσουν μαζί ο πατέρας και ο γιος. Για να το διαβάσει ένα νέο παιδί που θέλει να κάνει πρωταθλητισμό σε οποιοδήποτε πεδίο της ζωής. Για να το διαβάσει ένας νέος προπονητής. Για να το διαβάσει οποιοσδήποτε ασχολείται με το man management. Και κυρίως επειδή αυτή είναι η πιο σημαντική ελληνική ιστορία της σύγχρονης εποχής, όχι μόνο στον αθλητισμό. Είναι η ιστορία εκείνης της βραδιάς που όλοι οι Έλληνες έγιναν έστω για λίγο αδέλφια. Κι είναι πολύ διδακτική. Χρήσιμη. Ωφέλιμη. Η έρευνα με έκανε καλύτερο, όχι μόνο σαν επαγγελματία. Και τα πρώτα σχόλια αναγνωστών μου επιβεβαιώνουν ότι κάπως έτσι λειτουργεί αυτό το βιβλίο για όλους. Τους καλυτερεύει. Αυτή είναι η υπόσχεσή μου προς τον αναγνώστη λοιπόν.

 

-Ποια είναι τα σχέδια σας για το μέλλον όσον αφορά τη συγγραφή;

Είμαι πολύ κοντά ακόμη στο "Εξηγώντας το Θαύμα". Ανάμεσα στα δύο βιβλία μου (το πρώτο ήταν το «Σκίσε το manual», ένα μυθιστόρημα) μεσολάβησε περίπου μια δεκαετία. Δεν βιάζομαι μ' αυτό να πω ότι θα ξαναγράψω μετά από 10 χρόνια. Και η αλήθεια είναι ότι ήδη με «τρώνε» διάφορες ιδέες. Δεν είμαι όμως έτοιμος να κάνω σχέδια για συγγραφή. Έτσι κι αλλιώς δεν έχω για τον εαυτό μου την ιδέα του συγγραφέα. Με τη δημοσιογραφία μου δημιουργώ. Και το «Εξηγώντας το Θαύμα» είναι ο καθρέφτης της δημοσιογραφίας, όπως την οραματιζόμουν από μαθητευόμενος. Είναι ό,τι καλύτερο έγραψα ποτέ.

Το βιβλίο «Εξηγώντας το θαύμα» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Τόπος».